Juridisch advies voor iedereen in de kunstensector

Voor grafisch ontwerper Jore Dierckx mocht ik algemene voorwaarden ontwerpen waar zijn klanten lezen binnen welk kader hun samenwerking kan verlopen. Denk daarbij aan hoeveel feedbackrondes binnen een ontwerpopdracht vallen, in welke mate het eindresultaat door klanten zelf mag aangepast worden of wanneer facturen betaald moeten worden.

Samen met filmmaker Charlotte De Cort maakten we voor de creatie en productie van haar kortfilms en andere projecten heldere afspraken over het auteursrecht, (auteurs)vergoedingen en het maakproces met producenten en opdrachtgevers. Denk daarbij aan welke percentages van de latere inkomsten naar Charlotte vloeien, maar ook wie mag bepalen of de film ‘af’ en klaar om getoond te worden is.

Met de cultuurdienst van de gemeente Nazareth-De Pinte ontwierp ik een standaard tentoonstellingsovereenkomst die kan dienen voor alle tentoonstellingen die ze organiseren. Voor copyshop- schreef ik een uitgaveovereenkomst die als basis dient voor het proces en de relatie met auteurs richting een limited print publicatie.

Voor VZW Engagement Arts herschreef ik hun statuten en bereidde ik alle nodige publicaties in het Belgisch Staatsblad voor. We maakten ook arbeidsovereenkomsten voor aanwervingen van onbepaalde en bepaalde duur en ik begeleidde het proces met het sociaal secretariaat.

Samen met Danielle van Zuijlen, Aike Roodenburg, Gouvernement en Kunsthal Gent mocht ik het Gentse kunstenveld begeleiden in hun traject (‘TOOP’) over semi-publieke ruimte. We keken naar twee belangrijke vragen rond gedeeld ruimtegebruik. Hoe kan onze semi-publieke ruimte een broedplek zijn voor het bredere maatschappelijk vertrouwen? En daarop aansluitend, hoe creëren we in Gent een context waarbij organisaties vol vertrouwen hun eigen ruimtes kunnen aanbieden aan nomadische gebruikers? Daarbij onderzochten we niet alleen wat juridisch sowieso geregeld moet worden, maar vooral welke afspraken binnen elke organisatie nodig zijn om gedragen gedeeld gebruik mogelijk te maken en welke ruimte voor experiment mag blijven bestaan. We gebruikten het boek ‘Vertrouwen’ van Pascal Gielen als inspiratie.

Tijdens mijn brainstormsessies verkenden we verschillende vormen en gradaties van afspraken maken voor verschillende soorten organisaties: van mondeling tot schriftelijk en van vaste, niet-onderhandelbare voorwaarden tot afspraken die bewust fluïde blijven. Daarna gingen gebruikers en aanbieders met elkaar in gesprek over hoe gedeeld ruimtegebruik kan en moet verlopen. Dat resulteerde in de gesprekstool ‘een overeenkomst van vertrouwen’: een tool waarmee organisaties met gebruikers afspraken kunnen maken die passen bij hun missie, werking en cultuur.

Loïs Soleil ontwikkelde de installatie Tinder_gun_boys_@Brussels_ op basis van haar verzameling screenshots van mannen die op de datingapp Tinder trots poseren met (vuur)wapens. De installatie bestaat uit tatamimatten met hoezen waarop honderden van deze screenshots zijn afgedrukt. Ik onderzocht de implicaties van het privacyrecht en persoonlijkheidsrechten voor het kunstwerk en ging daarover in gesprek met Loïs Soleil en privacyadvocate Anna De Wandeler. We hadden het onder meer over hoe je risico-inschattingen maakt bij het creëren van subversieve beeldende kunst, de groeiende digitale ‘publieke ruimte’ en de maatschappelijke verantwoordelijkheid van sociale media platformen. Een opname van het gesprek werd gepresenteerd op de Biennale de l’Image Possible (BIP) in Luik en vormde zo een juridische verdedigingsgordel rond het werk.

In het kader van het doctoraatsonderzoek van Margo Veeckman onderzochten we samen eco-feministische en cultuurhistorische bronnen over de geschiedenis van private eigendom en het auteursrecht: een uiting van een antropocentrische visie op de individuele, menselijke auteur als centrum van het universum. Voor haar curatoriële ruimte ‘PERK’ creëerden we een speculatieve overeenkomst die ingaat tegen deze visie; waar het auteursrecht gedeeld wordt met het ecosysteem rond de plek en waar werken en ingrepen onderhevig zijn aan constante verandering en evolutie en nooit echt tot ‘werk van letterkunde en kunst’ worden.